CHUYỆN TÂM TÌNH

Cô Tường Vi ơi!

Đọc tâm sự cuả mấy ông mấy bà mà cười lộn ruột ra, hoá ra tuổi già nhiều cái lẩm cẩm cười ra nước mắt, nhứt là ở tuổi này mà vẫn còn được ghen như hồi trai trẻ, tự nhiên thấy tức cười. Tui nghe nói ngày xưa khi Việt Nam chưa mở cửa đón đồng bào về quê hương, phụ nữ Việt Nam quý như vàng, nhưng từ hồi hai bên thong thả đi lại, mấy ông nhà mình về bển kiếm vợ nhí, nhiều gia đình bắt đầu xẩy ra lắm điều cay đắng...

Thôi bây giờ mình nói chuyện hiện tại, về lũ con cháu mình lớn lên, đã tới lúc mà nhà nhà đều thêm con thêm cháu, các ông bà nội ngoại đã biết bận rộn mỗi khi nhà có các con các cháu về chơi, cực nhất là mấy bà, vẫn tất bật đi làm thức ăn để đãi dâu, đãi rể. Cái hồi tụi nó chưa lấy nhau, con rể xung phong bảo đi đâu đi đó, con dâu đến nhà chăm chăm vào bếp xem mẹ chồng có cần gì thì làm, chăm chăm rửa chén rửa nồi để lấy điểm với mẹ chồng. Bây giờ khi ván đã đóng thuyền, nhà ai nấy ở, cái gì cũng đổi khác, bà không khéo nấu ngon thì ngày hôm ấy hàng ế, ông hay nhờ vặt vãnh thì ngóng mãi cũng không thấy chàng rể về.

Đời là vậy cô Tường Vi à, nước mắt chảy xuôi chứ có ngược bao giờ trừ khi mình nằm ngược đầu xuống đất. Vậy đã yên đâu, bây giờ chỉ làm chân giữ trẻ mà đã lắm cái bực mình, mà chả lẽ con cái nó gửi lại không nhận, chứ nhiều cái cực lòng lắm. Mình thương con bao nhiêu thì thương cháu còn hơn thế nữa, nhưng không biết sao khi mình dạy cháu, hay nuôi nấng cháu, cứ bị con mình nó dạy khôn mình hoài. Thằng cháu nội cuả tôi đi học, dĩ nhiên tiếng Anh tiếng u mình dở rồi, nhưng về Toán cộng , trừ, nhân, chia có thua gì ai, nhưng hễ mình dạy cháu làm bài theo kiểu mình đã học, liền bị các con chỉnh là sai. Cháu bé mà nuôi theo kiểu mình, nó chê liền, hơi một chút là nó bảo bác sĩ nói thế này , bác sĩ nói thế nọ, con nó ốm, nó đem đi nhúng nước, thằng bé bị nhiễm lạnh muốn sưng phổi luôn. Thằng nhỏ chảy dãi, ho sốt tùm lum, mình có kinh nghiệm ngó vào miệng xem lợi là biết nó sắp mọc răng, hễ răng mọc xong là hết ốm. Nó cũng không chịu, đòi đưa đi bác sĩ, bác sĩ lấy tiền xong phán rằng con nó bị sưng họng, nhưng vài hôm sau mấy cái răng mọc lên, thằng bé hết ốm, lúc ấy nó mới tin là mình nói đúng. Ui trời, chả lẽ mình nuôi được bấy nhiêu đứa con, lại không có kinh nghiệm để chỉ bảo cho nó, vậy mà cũng chưa yên. Đùng đùng như sấm động thiên lôi, nó bảo phải đem con nó đi " Day Care" để con nó tập nói tiếng Mỹ, sống theo lối Mỹ, ở nhà với ông bà mai mốt theo lối Việt Nam, ra đời không theo kịp ai.

Vậy có khổ tâm không hở cô Tường Vi? Làm ông làm bà, nghe con mình nó chê bai mình muốn rớt nước mắt. Hễ nói con trai thì lại đụng chạm con dâu, mà hễ than phiền con gái thì lại sợ đụng chạm thằng rể. Tôi chả hiểu thời buổi này nó như thế nào, chắc mai mốt vợ chồng già dành dụm chút đỉnh rồi cuốn gói về quê hương, chứ trông mong gì chúng nó săn sóc mình khi về già. Ba nó kể chuyện cũ, chuyện tù chuyện đói, chúng nó bảo chuyện cũ xì rồi nói hoài, nhai như bò nhai cỏ, toàn mấy ông già thất cơ lỡ vận chả làm được trò trống gì. Đám trẻ bây giờ ăn học chữ nghiã nhiều, chúng nó cho rằng những suy nghĩ, kinh nghiệm cuả chúng tôi đã không còn hợp thời nữa...

Tôi quê mùa , ít học nên chỉ than thở với cô cho đỡ buồn, chỉ mong là đám trẻ đừng quên ơn sinh thành dưỡng dục cuả cha mẹ. Nói đi thì cũng phải nghĩ lại, không có ba chúng nó đi tù, thì làm sao chúng nó qua được đây, đi làm, đi học, công thành danh toại rồi quên tiệt chuyện quá khứ.

Tôi cho rằng không hiếm gia đình cũng có hoàn cảnh khó nghĩ như gia đình tôi, nên mạnh dạn tâm sự với Tường Vi, để nghe cô thỏ thẻ đôi lời tâm sự lại, xem là bây giờ nên giải quyết vấn đề như thế nào đây?

Thân chào cô.

Bà H.

Tường Vi trả lời:

Kính bà,

Đọc xong lá thư cuả bà H., có lẽ nay bà cũng đã lớn tuổi, vì đã có cháu nội đi học, và lại vẫn phải trông nom cháu bé cho con đi làm nữa. Đây cũng là một câu chuyện tâm tình, một vấn đề đáng băn khoăn trong những gia đình Việt Nam, nửa mới nửa cũ, nửa sống bằng kinh nghiệm mà nưả lại đi theo khoa học hiện thực, khiến vì vậy mà vô tình đã tạo thành một vết nứt trong nhiều gia đình Việt Nam.

Thưa bà,

Chuyện trẻ với già có nói hoài vẫn không hết chuyện, như Tường Vi đã một lần thưa với độc giả trong mục Chuyện Tâm Tình, người trẻ có nhiều cái rất ngộ nghĩnh, đôi khi họ như một dòng sông, muốn ngược nguồn để trở lại với Văn Hoá Dân Tộc, nhưng đôi khi họ lại muốn chỉ đi theo tiến trình văn minh cuả Xứ người, vì thế mà đáng lẽ có những cái rườm rà, mất thì giờ họ vẫn giữ, rồi có những điều xem như căn bản cuả Văn Hoá Dân Tộc, họ lại muốn chối bỏ.

Đã hiểu như thế thì lớp người lớn tuổi chúng ta, chẳng nên ôm mối buồn đó làm gì. Chắc bà đã đọc cuốn tiểu thuyết "Đọan Tuyệt" cuả nhà văn Nhất Linh, trong nhóm Tự Lực Văn Đoàn ngày xưa, những cô dâu tân tiến bây giờ không bao giờ là cô Loan hồi ấy, dù cô Loan hồi ấy được xem như là một nhân vật tiêu biểu cho lối mới, thì ôi thôi, chúng ta không nên đề cập đến những nỗi buồn giữa cha mẹ và con cái. Các cháu bây giờ ngoan theo kiểu Mỹ là quý lắm rồi, còn đòi hỏi như lối Việt Nam mình ngày xưa, coi bộ khó lắm đa...

Bây giờ cũng theo tiến trình đó, khi có con cái, đám trẻ cũng có nếp suy nghĩ theo lối mới, cái gì cũng dựa theo khoa học, và chỉ có khoa học mới đủ dữ kiện để chúng nó tin, họ chứng minh cho chúng nó thấy 2 với 2 là 4, nên trong việc giáo dục con cái, đám trẻ vẫn khác mình . Họ dùng lý trí nhiều hơn tình cảm, và vì thế, cách suy luận cuả họ cũng cứng ngắt, như việc sợ mấy đứa bé không nói thạo tiếng Anh, không hoà nhập với người Mỹ từ bé, sau này sẽ bị thiệt thòi khi ra đời.

Mới đầu thì Tường Vi thấy họ cũng có lý, ở chỗ " nhập gia tuỳ tục, đáo giang tuỳ khúc" đó thưa bà, mình đi đoạn sông nào cũng phải biết nguồn nước nó ra sao để mà chèo chống. Nhưng sau đây Tường Vi xin kể bà Thảo và độc giả nghe câu chuyện khá hy hữu ở nước Mỹ, để xem người Mỹ nghĩ gì khi đem con gửi cho một người Á Đông chăm sóc.

Có một bà mẹ trẻ người Mỹ, lại đem gửi con cho một bà Viet Nam " take care". Có người thắc mắc hỏi thì bà ta giải thích, bà biết người Á Đông tình cảm, cho nên tâm tình đối với trẻ con nó cũng khác người Mỹ, nó không quá xòng phẳng để dù khi bà bận rộn mà tới đón con trễ, thì người giữ trẻ cũng không đòi hỏi, than phiền vì lý do này, lý do nọ. Còn một vấn đề nữa, đứa bé khi được gửi cho người Việt Nam chăm sóc, tỏ ra rất lễ phép, lại còn nói bập bẹ được tiếng Việt, hiểu tiếng Việt và ăn được vài món ăn Việt Nam nưã. Lại cũng có người thắc mắc với bà ta chuyện này, thì bà này đã cười sung sướng mà trả lời:

" Tôi không quan tâm vấn đề này, khi trước mắt con tôi được chăm sóc cẩn thận với tình yêu thương, và nó đang được hạnh phúc là tôi bằng lòng. Mai sau, quý vị đừng lo, con tôi sẽ biết thêm một ngôn ngữ mới, và cũng không sợ nó quên tiếng Mỹ khi nó đi học, vì thời gian ở trường cuả nó rất dài, tôi chỉ sợ nó quên tiếng Việt Nam thôi."

Một câu chuyện nghe qua thấy rất bình thường, nhưng vô cùng ý nghiã, có lẽ nếu con bà đọc được câu chuyện này, chắc hẳn họ sẽ pgải suy nghĩ lại. Sự chăm sóc một đưá bé, không có nghiã là cho nó ăn gì uống gì, tắm tát ngủ nghỉ cho đúng giờ, điều ấy cũng tốt thôi, nhưng cái tình yêu để đưá bé mang vào đời, nó lại đòi hỏi phát xuất từ tấm lòng cuả người giữ trẻ, mà tâm tình đó có khi thể hiện rất nhiều qua kinh nghiệm sống, qua tiếng hát ru trẻ khi nằm nôi. Tường Vi đã thấy rõ khi mình ôm đứa con vào lòng, hát cho con nghe, ru con ngủ, đứa bé đã mơ màng,lim rim ngủ, lúc ấy âm hưởng cuả tiếng ru đã đi vào lòng đứa bé đậm đà, thương yêu biết bao. Có lẽ không có hình ảnh nào đẹp bằng hình ảnh đứa trẻ được ấp ủ trong lòng, mẹ hay bà nội bà ngoại, với tiếng ầu ơ hay à ơi cuả hai miền Nam Bắc, vì trong đó không những chỉ là những âm thanh êm đềm, thanh thót cuả lời ru, mà đôi khi nó còn gói trọn vào đó hình ảnh, tình yêu, tình quê, tình nước, như mấy câu ca dao sau đây:

" Ngoan ngoan con nhoẻn miệng cười

Thương con mẹ những tơi bời ruột gan

Con ơi! Cha con chinh chiến miền xa

Mấy đời bánh đúc có xương,

Mấy đời giặc giã có thương dân lành, à ơi..."

Thưa bà, không biết những câu ru con này ảnh hưởng đến con, cháu mình ra sao, nhưng hồi sinh tiền, bà ngoại cuả con Tường Vi thường hay mượn thơ trong Chinh phụ ngâm để ru cháu:

" Thuở trời đất nổi cơn gió bụi,

Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên..."

Cháu bé khi khôn ra, đã biết hỏi bà " Tại sao trời đất lại nổi cơn gió bụi, và " khách má hồng" là ai vậy bà?"

 

Thưa Bà,

Văn học, ngôn ngữ , món ăn cuả dân tộc đi vào lòng con trẻ từ lúc nằm nôi, nếu những người Việt sau này có hiểu biết, có lẽ họ sẽ rất cảm động và mang ơn cha mẹ, ông bà là những người biết bảo tồn giữ gìn một quê hương cho con cháu ở hải ngoại.

Thưa Bà, còn một điều nữa, không có quá khứ làm sao có hiện tại, sự có mặt cuả những người trẻ trên đất nước này đều do công lao cuả đám người già chúng ta mà thôi. Tất cả những gì có được bây giờ, đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, bằng cả một quá khứ đầy buồn tủi. Đổi mới cứ đổi mới, đi theo tiến trình văn minh cuả nhân loại là điều ông bà phải chấp nhận với đám trẻ, nhưng hy vọng là những bạn trẻ sẽ vẫn phải rút tiả những cái hay cuả đời qua kinh nghiệm đau thương cuả cha anh, không thể nói cái nào hợp thời và cái nào lỗi thời được.

Mong bà sớm tìm được sự dung hoà với con cái, đừng bận tâm quá nhiều để phải khổ tâm hơn. Như vậy bà lại được nhiều thì giờ để hưởng những cái vui cuả tuổi già, khi đã lớn tuổi, mà còn phải chăm sóc cháu nhiều quá cũng đâu phải là giải pháp để sống vui sống khoẻ đâu hở bà?

Kính mến,

Tường Vi