THƠ

HUYỀN VÂN THANH

(Houston, Texas USA)

C H Ù M  T H Ơ

V I Ế T  V Ề  B A

 

Miền Tây sông rạch đan màn lưới

Ba sống nghề đăng cá dưới sông

Hơn nửa kiếp đời thân khó nhọc

Thương con... ba khổ biết khôn cùng.

Ba khổ từ khi vừa gặp Má

Nhà nghèo, ruộng đất kiếm không ra

Phát thuê, đập mướn từng công đất

Ðể kiếm tiền mua gạo, muối, cà...

Từ lúc xóm làng bừng lửa giặc

Cõng con, dẫn mẹ khắp miền quê

Ba lo chạy đói – cơm từng bữa

Khoai bắp thường hơn gạo lúa giê.

 

Rồi Ba học được nghề đăng cá

Lặn ngụp từng đêm dưới rạch sâu

Năm năm tháng tháng quen sông nước

Quên nỗi buồn đau kiếp dãi dầu.

 

Con lớn theo từng hơi Ba lặn

Ðặt từng chiếc lọp, cắm từng say

Ngày xưa có lẽ Ba cầu nguyện

Nên tuổi đời con bớt đọa đày!?

 

Hăm bốn năm trời quen lạnh lẽo

Bây giờ Ba giã biệt nghề đăng

Tuổi già, hơi mõn, thân còm cõi

Gượng sống mừng con đủ kiếm ăn?!

 

Ba hỡi... quê hương giờ nhiễu loạn

Màu thương tang tóc phủ vây quanh

Con không về nữa thăm thôn xóm

Cố kiếm nghề - nhưng mãi chẳng thành!

 

Con nhớ ngày xưa Ba nhủ dặn:

Ðừng bao giờ chọn thứ nghề nầy

Lạnh thân, lạnh cả đời tranh sống

Có nghĩa gì đâu kiếp đoạ đày?

 

Nghe Ba, con tập đời viết lách

Nhưng kiếp con tằm phải nhả tơ

Nhớ mãi ghe đăng sông nước rộng

Quê hương... con thấy đẹp đôi bờ.

 

Nếu phải non sông ngừng chiến trận

Yên vui thôn xóm rộn hoan ca

Con về bên chiếc ghe đăng cá

Sưởi ấm lòng Ba lúc tuổi già...

(Tháng 6/1966)

Dòng nước theo về ngang xóm Nội

Phù sa từng lớp ngập lòng sông

Phần ba sản nghiệp ghe đăng cá

Ngày tháng cùng đi họp chợ đồng.

 

Ba đem hơi thở nuôi con trẻ

Lặn ngụp từng đêm dưới rạch sâu

Từng bát cơm mua bằng khổ cực

Vì con – Ba chất nặng ưu sầu.

 

Con nhớ những năm lo chạy giặc

Nhà nghèo – Ba Má nhịn phần ăn

Củ co, bông súng miền kinh ruộng

Thay gạo đồng quê... sống nhọc nhằn.

 

Từ đó nhà mình xuôi chợ tỉnh

Trốn bom, tránh đạn chín mười năm

Chiến tranh dày xéo quê hương cũ

Giờ nhớ thương thêm - tiếc nuối thầm.

 

Ba già, không tiếp nghề đăng cá

Làm thợ qua ngày đổi bát cơm

Vẫn hạt ngọc vàng – cơm đất Việt

Nhưng hương vị ngọt chẳng còn thơm!

 

Ngày xưa gạo giã xông mùi cám

(Mộc mạc mà thương mến đậm đà...)

Ăn với cá đồng Ba kiếm được

Ðơng sơ... vẫn đẹp, phải không Ba?

 

Tết nầy ba có về quê cũ

Thăm mả mồ xưa viếng xóm làng?

Hưu chiến đôi ngày... Ôi ngắn ngủi

Làm sao níu lại được thời gian?

 

Ví dầu về rẫy ăn còng sữa

Ăn cá về sông... thương tuổi thơ!

Ba hỡi, điêu tàn vương xóm Nội

Tìm đâu đường nét đẹp bây giờ?

(Cần Thơ 10-10-1967)

* Kính dâng hương hồn NỘI trong cõi đời miên viễn.

Trong thời buổi giá nhiên liệu gia tăng, dầu lửa thắp đèn đã từ

vài ba đồng một lít, lên dần đến năm sáu mươi đồng, rồi hằng

mấy trăm đồng... Cầm chai đi mua dầu, tôi bất chợt nhớ về thời

đói khổ ngày xưa - thời chiến tranh chống Pháp.

Ở miền quê thiếu kém mọi bề. Những gia đình nghèo như gia đình

tôi, không biết làm sao hơn, phải thắp đèn bằng rọi mù u. Ngày

ngày, tôi theo NỘI đi lượm từng trái mù u về đập vỏ lấy ruột phơi

khô, rồi xắt ra đem rang cháy đen, quết nát trộn với bao chỉ mụt

(bao bố tời) vấn vào cọng lá dừa để đốt thay đèn dầu lửa...

Tôi viết bài thơ nầy để thương về NỘI, một hình ảnh thương yêu

nhất của tôi trong thời chiến tranh thống khổ.

Ðã cuốn trôi rồi thời thơ dại

Nghiệp đời chồng chất tuổi hoa niên

Bước vào danh vọng như mây khói

Như kiếp phù du chóng lãng quên.

 

Nội mất từ khi ngừng chiến trận

Chưa vinh dự hưởng phút yên vui

Hoá thân trong cõi đời miên viễn

Nhìn cháu con thương tiếc ngậm ngùi.

 

Ngày xưa - từ buổi dày chinh chiến

Nội tuổi già nua vẫn nhọc nhằn

Ba Mẹ con nghèo, không đủ sống

Phải lo tần tảo, nhịn phần ăn.

 

Nuôi con, Ba Mẹ nuôi tâm huyết

Nội dẫn tinh thần cháu trắng trong

Chống giặc ngoại xâm bền chí cả

Không đao, không súng cũng tầm vông.

 

Ðể cho đất nước luôn tròn vẹn

Ðẹp giống nòi ta, đẹp sử xanh

Cương quyết không lòn xin ngoại chủng

Mong nhờ ân sủng với uy danh!

 

Con sống trong tình thương huyết nhục

Hào quang chói rạng thuở nằm nôi

Nên từ tấm bé vương nghèo khổ

Như Nội, như Ba suốt cuộc đời.

 

Chiến tranh ngày cũ đau thương lắm

Mình sống trong vùng quê cách ngăn

Không có tiền xanh không biết chợ

Chỉ lo tần tảo suốt quanh năm.

 

Ngày ngày Nội dẫn con đi lượm

Từng trái mù u để thắp đèn

Thay thế đèn dầu không sắm được

Vì thời chinh chiến khó đua chen.

 

Nội bảo, rọi mù u thắp sáng

Như tình dân tộc sáng muôn đời

Công lao khổ nhọc do mình tạo

Cao quý còn hơn ánh điện người.

 

Từ đó con noi gương Nội dạy

Tập cho mình có chí tự tồn

Bước vào cuộc sống muôn hào nhoáng

Tranh đấu theo từng tuổi trí khôn.

 

Bây giờ con sống trong lòng phố

Sáng điện chan hoà khắp ngõ ra

Con vẫn thương hoài hình ảnh cũ

Ánh đèn của Nội nở trăm hoa.

 

Soi lối con đi suốt cuộc đời

Không sờn chí cả, Nội hiền ơi...

Ðèn mù u sáng – đèn dân tộc

Như sử ngàn năm chiếu rạng ngời...

Cần Thơ 15-10-1970

Mùa nầy quê mình buổi sáng nước ròng

Dọc hai bãi sông đất bồi óng ả

Bầy còng gió trồi miệng hang hỉ hả 

Ðùa rượt nhau giữa tĩnh lặng khôn cùng.

Con đứng nhìn màu nước đục mông lung

NHững "tăm sôi” từ đáy sông vụt dậy

Ngỡ hơi thở của Ba từ dạo ấy

Lặn xuống lòng sông hằng đêm.

Trải từng "tay đăng”, đặt chiếc lọp êm êm

Ðón bắt cá tôm bằng một nghề hạ bạc

Nuôi con lớn vượt bao gềnh thác

Ba vẫn âm thầm bên cuộc sống quạnh hiu.

Vì đàn con đông, Ba quen cảnh chắt chiu

Nhường sung sướng theo từng hơi thở

Ngày Ba xuôi tay – phương xa con nhớ

Khi trở về mọi việc đã an bài.

Con cúi đầu bấm đốt ngón tay

Ba nằm đó mười hai năm chẳn

Kỷ vật đời ba mòn theo năm tháng

Nhưng vết khắc lòng con mãi mãi đong đầy.

Trở lại quê xưa vào đúng mùa nầy

Thuở còn sống Ba một đời tần tảo

Nước ròng sáng – làm nên chén cơm manh áo

Ba yêu con mình, thương cả thiên nhiên.

Ðể bây giờ con sống giữa bình yên

Mang tinh tuý Ba đi vào khôn lớn

Như chiếc ghe đăng Ba chống chèo khắp chốn

Mãi mãi chung tình với sông rạch quê hương...